Klinisch onderzoek:
Scooter is alert en in een goede voedingstoestand. Bij buikpalpatie werd in het caudodorsale abdomen een massa gevoeld. Verder werd in het algemeen onderzoek geen afwijkingen gevonden.
Diagnostische beeldvorming:
Bij echografisch onderzoek wordt caudaal in de peritoneale holte een grote, goed begrensde, afgeronde massa (ca. 3,3 x 5,2 cm) gevonden met een heterogeen echoarme structuur. De massa ligt dorsaal tegen de wervelkolom aan en maakt contact met de blaas en het colon. Er is een matig massa-effect zichtbaar waarbij het colon naar links verplaatst wordt (fig. 1).
Fig. 1: echobeeld met convexe transducer van de massa naast het colon.
Op basis van deze echobevindingen wordt de volgende ddx. lijst opgesteld: massa uitgaande van een iliacale lymfeklier (lymfoom), een excentrische massa uitgaande van de blaas- of colonwand, een primaire peritoneale tumor zoals carcinomatosis, of eventueel een tumoreus ontaarde cryptorche testikel.
De volgende opties worden met de eigenaren besproken: het nemen van echogeleide DNAB’s, CT-onderzoek en/of exploratieve chirurgie om de massa (hopelijk) te verwijderen. Omdat de (gemotiveerde) eigenaren aangeven chirurgie te overwegen, wordt eerst een CT-onderzoek uitgevoerd. Dit wordt gedaan om een aantal redenen: erachter komen waar de massa vanuit gaat, de exacte uitbreiding van de massa te achterhalen, de relatie met omringende organen en andere structuren (zoals bloedvaten), en om te controleren op eventuele metastasen naar de lymfklieren, lever, milt, longen of spieren/botten.
CT-onderzoek toont een hypoattenuerende massa caudaal in het abdomen met een massa-effect op de dunne darmen naar craniaal, het colon naar ventraal en naar links, en op de urineblaas naar ventraal en naar rechts. De massa heeft een gering heterogene structuur en geringe heterogene contrastmiddelopname. De massa lijkt met een smalle basis verbonden met de buitenste laag van de wand van het colon (fig 2).
Er worden geen aanwijzingen voor metastasen naar de (regionale) lymfeklieren, longen of andere organen gezien.
Fig 2. Post-contrast transversaal CT-beeld en sagittale en dorsale MPR toont de massa caudaal in het abdomen met contact met blaas en colon. Er is een smalle basis zichtbaar met de wand van het colon op het transversale beeld.
Op basis van het CT-onderzoek wordt geconcludeerd: weke delenmassa in het caudale abdomen, vermoedelijk een excentrische tumor uitgaande van de wand van het colon, zonder zichtbare abdominale of pulmonale metastasen.
Differentiaal diagnosen:
Colontumoren komen niet vaak voor bij honden. Het meest voorkomende type is het adenocarcinoom. Dit type tumor gaat uit van de epitheellaag van de darm, en groeit dus naar binnen (lumenzijde) toe. Om deze reden zorgt een carcinoom vaak voor obstructie van het lumen met een secundaire mechanische ileus tot gevolg. Hiervoor zijn in deze casus geen aanwijzingen, de massa lijkt juist uit te gaan van de buitenste laag van het colon. Het colon wordt verplaatst, maar niet omcirkelt door de massa.
Mogelijk diagnoses voor een dergelijke tumor betreffen mesenchymale neoplasieën of maligne lymfoom.
Na overleg met de eigenaresse wordt Scooter, aansluitend aan de CT-scan, aangeboden voor chirurgie.
Behandeling:
Bij chirurgie wordt inderdaad een massa gevonden uitgaande van de colonwand (fig. 3A). Door de excentrische locatie van de massa en de smalle basis kan de massa verwijderd worden zonder dat een partiële colonresectie nodig was (fig. 3B, C). De bloedvoorziening in het darmscheil blijft daarbij intact. De buik wordt routinematig gesloten.
Fig. 3. Intra-operatieve foto’s toont de massa uitgaande van de buitenste laag van het colon (A), het colon nadat de tumor verwijderd was (B), en de verwijderde tumor (C).
Histopathologie
Het histopathologierapport vermeldt dat de massa bestaat uit een monomorfe, spoelvormige celpopulatie. Het beeld past bij een leiomyoom.
Een leiomyoom is een goedaardige neoplasie uitgaande van het gladde spierweefsel van de darmwand. Onderscheid met het maligne leiomyosarcoom is alleen mogelijk met histopathologie. Doordat dit type tumor meestal niet voor obstructie van de darm leidt, kan het lang duren voordat er klinische verschijnselen door ontstaan. De tumor kan hierdoor soms erg groot worden. Gelukkig is chirurgie met minimale marges curatief.
Na een vlotte recovery kan Scooter dezelfde dag nog naar huis met NSAID voor 7 dagen en antibiotica (amox/clav) voor 5 dagen. Scooter herstelt goed van de operatie en heeft geen klachten meer van tenesmus of urineverlies.
Leerpunten:
- Niet elke darmtumor is maligne.
- De oorsprong van een grote tumor is soms lastig te zien op echo.
- CT helpt hierbij, en kan informatie geven over de aanwezigheid lokale en afstandsmetastasen.
- Chirurgie met minimale marges kan curatief zijn bij een leiomyoom uitgaande van de muscularislaag van het colon.
Drs Bas Wetzels, DECVDI
Drs Nicolien van Klaveren, DECVS