Dalmatiers honden spelen

Cryptorchidie: testikel hond niet ingedaald

Bij alle hondenrassen komt cryptorchidie voor. Cryptorchidie is een erfelijke aandoening waarbij één of beide testikels niet zijn ingedaald.

Cryptorchidie

Bij alle hondenrassen komt cryptorchidie voor. Cryptorchidie is een erfelijke aandoening waarbij één of beide testikels niet zijn ingedaald.

Wat is cryptorchidie?

Van cryptorchisme spreken we als één of beide testikels niet ingedaald zijn in het scrotum. Deze testikel(s) kunnen zich dan bevinden in de buikholte of tussen het lieskanaal en het scrotum. Om het inzicht in de testikelafdaling te verbeteren, zal de afdaling van de testikel globaal besproken worden.Er zijn rassen waarbij de afdaling duidelijk later op gang komt (bijv. Sint Bernhard), hierbij wordt dan niet gesproken van een verlate afdaling, omdat dit voor dat ras normaal is.

De testikels liggen in aanleg in de buikholte bij de nieren, op de plaats waar bij de teef de eierstokken zich bevinden. De testikels gaan voor de bevalling al met de verhuizing beginnen. Ten tijde van de bevalling bevinden ze zich halverwege de nieren en het lieskanaal. Ongeveer vijf dagen na de geboorte hebben de testikels het lieskanaal gepasseerd.

Op een leeftijd van ongeveer twee weken zijn de testikels te voelen en liggen ze halverwege het lieskanaal en het scrotum. Rond vier weken hebben de testikels hun definitieve plaats bereikt en zijn ze beland in het scrotum. Het is normaal dat de rechter testikel iets voor de linker ligt.

Indien de afdaling van de testikel verlaat is kan het tot ongeveer acht - tien  weken duren voordat de testikels duidelijk te voelen zijn. Het voelen van de testikels kan bemoeilijkt worden doordat jonge reuen tot aan de puberteit de mogelijkheid bezitten om de testikels op te trekken tot aan het lieskanaal. De testikels zijn nog niet volgroeid en het kanaal tussen het lieskanaal en het scrotum is in verhouding wijd.

De oorzaken van cryptorchidie

Er zijn verschillende oorzaken van deze aandoening, maar de meest voorkomende zijn de volgende: 

Het is bekend dat cryptorchisme bij sommige rassen duidelijk vaker voorkomt in vergelijking met andere rassen. Rassen waar het vaker voorkomt zijn:   dwergrassen, kortsnuitige rassen (onder andere de Boxer en de Engelse Bulldog), de Siberische Husky, de poedel en de Old Shetland Sheepdog. 

Behandeling cryptorchidie

Behandeling van cryptorchisme is wenselijk indien één of twee van de testikels in de buik zijn achtergebleven. Uit verschillende onderzoeken blijkt namelijk dat bij testikels die in de buik aanwezig zijn zich sneller testikeltumoren kunnen ontwikkelen en dat de kans op testikeltorsie (draaiing rond het eigen bloedvat) groter is.  Bij ontaarding van de testikel in de buik zullen pas in een laat stadium klachten worden waargenomen, omdat de tumor pas bij het bereiken van een bepaalde grootte klachten gaat geven. Vaak is het dan niet meer mogelijk om de tumor, zonder gevaar voor het leven van de reu, te verwijderen. Eventuele uitzaaiingen of vergroeiingen met het omliggende weefsel hebben dan al plaatsgevonden.

Natuurlijk is er geen 100 procent kans dat de testikel(s) gaan ontaarden, maar omdat controle op ontaarding van de testikel(s) in de buik zeer moeilijk is, is het advies om ze rond de leeftijd van één jaar te verwijderen uit de buik.

Als de testikel net buiten het lieskanaal ligt, is het niet noodzakelijk om de testikel te verwijderen, de testikel kan namelijk gecontroleerd worden op grootte en hardheid, dus een tumor of torsie kan al in een vroeg stadium opgespoord worden.

Toch komt het voor dat een eigenaar van een reu graag wil dat deze behandeld wordt. Redenen van behandeling kunnen zijn dat de eigenaar met de hond naar een show wil of aan veldwerkproeven deel wil nemen. Soms is het mogelijk om door middel van een operatie de testikel(s) in het scrotum te brengen. Deze operatie vindt meestal plaats op een leeftijd van vijf - zes  maanden.

Indien een hond behandeld wordt aan cryptorchisme en de reu twee normale testikels in zijn scrotum heeft, dient de eigenaar er rekening mee te houden dat, indien de reu ingezet wordt als dekreu, cryptorchisme verder in het ras verspreid zal worden. Teven kunnen het gen voor cryptorchidie ook dragen en doorgeven.

 

Tabel 1: Paringscombinaties*

 

Tabel 2: De gegevens hebben voor elk van de rassen betrekking op een aaneengesloten periode waarin alle geregistreerde nesten werden geanalyseerd. De sex ratio’s (het aantal gespeende reuen per 100 gespeende teven) geven een beeld van het effect dat combinaties tussen twee dragers op de geslachtsverhouding hebben.

speengegevens nesten cryptochordie

 

 

Tabel 3: Vergelijking van speenresultaten. De fokdieren zijn verdeeld in dragers (C) en niet-dragers (NC) en vervolgens zijn de speengegevens van de vier mogelijke oudercombinaties vergeleken. Let wel, dieren die als ‘niet-drager’ (NC) te boek staan, zijn dieren waarvoor niet kon worden bewezen dat ze drager zijn.

 

 

* = alle gebruikte gegevens in bovenstaande tabellen komen van gegevens van Ed.J.Gubbels en Janneke Scholten voor Genetic Counselling Services (2009)